Сүзлек буенча идеаль давылның билгеләмәсе - "бергәләп катастрофик нәтиҗәгә китерә торган аерым шартларның сирәк кушылмасы". Хәзерге вакытта бу сүзләр беркеткечләр индустриясендә көн саен очрый, шуңа күрә без Fastener + Fixing Magazine журналында моның мәгънәлеме-юкмы икәнен тикшерергә булдык.
Әлбәттә, моның фонында коронавирус пандемиясе һәм аның белән бәйле бар нәрсә тора. Яхшы ягы шунда ки, күпчелек тармакларда ихтыяҗ ким дигәндә арта, һәм күп очракларда рекордлы дәрәҗәгә кадәр күтәрелә, чөнки күпчелек икътисадлар Covid-19 чикләүләреннән соң тернәкләнә. Бәлки, бу озак вакыт дәвам итәр һәм вирустан әле дә зыян күргән икътисадлар тернәкләнү сызыгына күтәрелә башлар.
Боларның барысы да тәэмин итү ягында башлана, ул һәр җитештерү тармагына, шул исәптән беркеткечләргә дә кагыла. Кайдан башларга? Корыч эшкәртү чималы; теләсә нинди маркалы корычның һәм башка күп металларның булуы һәм бәясе? Дөньякүләм контейнер йөк ташуның булуы һәм бәясе? Хезмәт көченең булуы? Саклау чаралары?
Дөньякүләм корыч җитештерү куәтләре сорау артуына туры килми. Кытайдан кала, Covid-19 беренче тапкыр килеп чыкканда, киң таралган тукталышлар аркасында корыч җитештерү куәтләре әкренләп кире кайтырга тиеш булгандыр. Корыч сәнәгате бәяләрне күтәрү өчен кире чигенү-чегенмәү турында сораулар булса да, тоткарлыкның структураль сәбәпләре булуы шиксез. Домна мичен ябу катлаулы, һәм аны яңадан башлау күбрәк вакыт һәм көч таләп итә.
Бу шулай ук тәүлек әйләнәсе җитештерү процессын саклап калу өчен җитәрлек сорау өчен алшарт булып тора. Чынлыкта, дөньяда чимал корыч җитештерү 2021 елның беренче кварталында 487 метрик тоннага кадәр артты, бу 2020 елның шул ук чоры белән чагыштырганда якынча 10% ка югарырак, ә 2020 елның беренче кварталында җитештерү узган елның шул ук чорыннан диярлек үзгәрмәде1 - шуңа күрә чын җитештерү үсеше күзәтелә. Ләкин бу үсеш тигез түгел иде. Азиядә җитештерү 2021 елның беренче кварталында 13% ка артты, нигездә, Кытайга кагыла. Европа Берлегендә җитештерү узган ел белән чагыштырганда 3,7% ка артты, ләкин Төньяк Америкада җитештерү 5% тан артыкка кимеде. Шулай да, глобаль сорау тәкъдимнән артып китә, һәм шуның белән бергә бәяләрнең артуы да күзәтелә. Күп яктан тагын да катлаулырак булганы - китерү вакыты башта дүрт тапкырдан артык озынрак иде, ә хәзер, әгәр бу мөмкинлек булса, аннан күпкә озаграк.
Корыч җитештерү арткан саен, чимал бәясе рекордлы югары нокталарга күтәрелде. Язма язылган вакытта тимер рудасы бәясе 2011 елгы рекордлы дәрәҗәдән артып, тоннасына 200 долларга кадәр күтәрелде. Кокслаштырылган күмер бәясе һәм корыч калдыклары бәясе дә артты.
Дөньядагы күп кенә беркеткеч заводлары, хәтта даими зур клиентлардан да, теләсә нинди бәягә заказлар кабул итүдән баш тарталар, чөнки алар чыбыкларның куркынычсызлыгын саклый алмыйлар. Азиядә заказ кабул ителгән очракта җитештерү вакыты гадәттә 8-10 ай тәшкил итә, гәрчә без бер елдан артык булган кайбер мисалларны ишетсәк тә.
Тагын бер фактор - җитештерү персоналы җитмәү турында хәбәр ителә. Кайбер илләрдә бу коронавирус таралуы һәм/яки чикләүләр нәтиҗәсе, Һиндстан, һичшиксез, иң нык зыян күрә. Ләкин, хәтта Тайвань кебек инфекция дәрәҗәсе бик түбән булган илләрдә дә, заводлар үсә барган ихтыяҗны канәгатьләндерү өчен җитәрлек эшче көчен, белгеч яки башка хезмәткәрләрне яллый алмый. Тайвань турында сүз барганда, глобаль ярымүткәргечләр җитмәү турындагы хәбәрне күзәтеп баручы һәркем илнең хәзерге вакытта бөтен җитештерү секторына тәэсир иткән күрелмәгән корылыктан интегүен белер.
Ике нәтиҗә котылгысыз. Беркеткеч җитештерүчеләр һәм дистрибьюторлар хәзерге гадәттән тыш югары инфляция дәрәҗәсен күтәрә алмыйлар - әгәр алар бизнес буларак исән калырга телиләр икән - чыгымнарны кискен арттырырга тиеш. Дистрибьюция белән тәэмин итү чылбырында кайбер беркеткеч төрләренең аерым җитмәве хәзер еш очрый. Күптән түгел бер күпләп сатучы 40тан артык контейнер винт алды - өчтән ике өлешеннән артыгы заказ бирелмәгән, һәм кайчан күбрәк товар алыначагын фаразлау мөмкин түгел.
Әлбәттә, аннан соң алты ай дәвамында контейнер җитмәү белән очрашкан глобаль йөк ташу индустриясе бар. Кытайның пандемиядән тиз арада торгызылуы кризисны китереп чыгарды, бу Раштуа сезонының иң югары ноктасында сорау белән тагын да көчәйде. Аннары коронавирус контейнерларны эшкәртүгә, бигрәк тә Төньяк Америкада, тәэсир итте, һәм тартмаларның үз урыннарына кайтуын акрынайтты. 2021 елның башына җибәрү бәяләре икеләтә артты - кайбер очракларда бер ел элек булганга караганда алты тапкыр. Март башына контейнерлар белән тәэмин итү бераз яхшырды, һәм йөк ташу бәяләре йомшарды.
23 мартка кадәр 400 метр озынлыктагы контейнер корабы Суэц каналында алты көн торды. Бу озак кебек тоелмаска мөмкин, ләкин глобаль контейнер йөк ташу сәнәгатенең тулысынча нормальләшүе өчен тугыз айга кадәр вакыт кирәк булырга мөмкин. Хәзерге вакытта күпчелек маршрутларда йөзүче бик зур контейнер кораблары, ягулыкны янга калдыру өчен акрынайтылса да, елына нибары дүрт тулы "цикл" тәмамлый ала. Шуңа күрә алты көнлек тоткарлык, аның белән бергә килеп чыга торган порт тыгызлыгы белән бергә, барысын да баланстан чыгара. Кораблар һәм тартмалар хәзер юкка чыга.
Быел башында йөк ташу бәяләрен арттыру өчен суднолар йөртү сәнәгатенең мөмкинлекләрен чикләүенә каршы протестлар булды. Бәлки шулайдыр. Ләкин соңгы отчет күрсәткәнчә, хәзерге вакытта глобаль контейнер флотының 1% тан кимрәге буш тора. Яңа, зуррак корабларга заказ бирелә, ләкин алар 2023 елга кадәр кулланылышка кертелмәячәк. Судноларның булуы шулкадәр мөһим ки, бу линияләр кечерәк яр буе контейнер судноларын тирән диңгез юлларына күчерә, һәм контейнерларыгызның иминиятләштерелгән булуын тәэмин итү өчен җитди сәбәп бар - әгәр "Ever Given" җитәрлек булмаса.
Нәтиҗәдә, йөк ташу бәяләре арта һәм февраль аендагы иң югары ноктаны узып китү билгеләре күренә. Тагын бер тапкыр, мөһиме - буш урыннарның булуы, ә ул алай түгел. Әлбәттә, Азиядән Төньяк Европага таба юлда импортлаучыларга июньгә кадәр буш урыннар булмаячагы әйтелә. Сәяхәт судно үз урынында булмаганга гына юкка чыгарылды. Корыч аркасында ике тапкыр кыйммәтрәк булган яңа контейнерлар инде эшли. Ләкин портлардагы тыгызлык һәм тартмаларның әкрен кайтуы зур борчылу тудыра. Хәзерге вакытта борчу тудыра торган нәрсә - иң югары сезон ерак түгел; АКШ кулланучылары Президент Байденның торгызу планыннан икътисади ярдәм алды; һәм күпчелек икътисадларда кулланучылар акчаларын саклап кала һәм акча сарыф итәргә омтыла.
Без көйләү нәтиҗәләре турында әйттекме? Президент Трамп Кытайдан импортланган беркеткечләргә һәм башка продуктларга АКШның "301 нче бүлек" тарифларын кертте. Яңа президент Джо Байден әлегә кадәр БСОның соңрак тарифларның дөнья сәүдә кагыйдәләрен бозуы турындагы карарына карамастан, тарифларны саклап калырга булды. Барлык сәүдә чаралары да базарларны боза - алар нәкъ менә шуңа эшләнгән, гәрчә еш кына көтелмәгән нәтиҗәләргә китерсә дә. Бу тарифлар АКШның зур беркеткеч заказларының Кытайдан Вьетнам һәм Тайвань кебек башка Азия чыганакларына юнәлтелүенә китерде.
2020 елның декабрендә Европа Комиссиясе Кытайдан импортланган беркеткечләргә демпингка каршы процедуралар башлады. Журнал комитет нәтиҗәләрен алдан бәяли алмый - аның вакытлы чаралары турында "алдан ачыклау" июнь аенда бастырылачак. Ләкин тикшерүнең булуы импортлаучыларның беркеткечләргә карата элеккеге 85% тариф дәрәҗәсен яхшы белүләрен һәм Кытай заводларыннан заказлар бирергә куркалар дигәнне аңлата, бу заказлар июль аеннан соң, вакытлыча чаралар гамәлгә ашырылырга тиеш булганда, килергә мөмкин. Киресенчә, Кытай заводлары демпингка каршы чаралар кулланылса, алар юкка чыгарылачак дип куркып, заказлар кабул итүдән баш тарттылар.
АКШ импортерлары Азиянең башка өлешләрендә, корыч белән тәэмин итү мөһим булган урыннарда, куәтләрне үзләштерә башлаганлыктан, Европа импортерларының мөмкинлекләре бик чикләнгән. Проблема шунда ки, коронавирус аркасында сәяхәт чикләүләре яңа тәэмин итүчеләрнең физик аудитын сыйфатны һәм җитештерү мөмкинлекләрен бәяләүне мөмкин түгел итте.
Аннары Европада заказ бирегез. Бик җиңел түгел. Хәбәрләргә караганда, Европада беркеткеч җитештерү куәтләре артык йөкләнгән, өстәмә чимал юк диярлек. Чыбык һәм такта импортына квоталар чикләүләрен билгеләгән корыч саклау чаралары шулай ук Европа Берлегеннән читтән чыбык алу мөмкинлеген чикли. Европа беркеткеч заводлары өчен (аларның заказлар кабул итәргә әзер булуларын исәпкә алып) җитештерү вакыты 5 айдан 6 айга кадәр дип ишеттек.
Ике фикерне кыскача әйтик. Беренчедән, Кытай беркеткечләренә каршы демпингка каршы чараларның законлылыгына карамастан, вакыт начаррак булмаячак. Әгәр 2008 елдагы кебек югары тарифлар кертелсә, нәтиҗәләр Европа беркеткечләрен куллану индустриясенә җитди тәэсир итәчәк. Тагын бер фикер - беркеткечләрнең чын әһәмияте турында уйлану. Бу микроинженерияне яратучылар өчен генә түгел, ә кулланучылар индустриясендәге барлык кешеләр өчен дә, алар - без әйтергә батырчылык итәбез - еш кына аларны киметеп һәм гадәти хәл дип кабул итәләр. Беркеткечләр сирәк кенә әзер продукт яки конструкция бәясенең бер процентын тәшкил итә. Ләкин алар булмаса, продукт яки конструкцияне эшләп булмый иде. Хәзерге вакытта теләсә нинди беркеткеч кулланучы өчен чынбарлык шунда ки, тәэмин итүнең өзлексезлеге чыгымнарны арттыра, һәм югарырак бәяләрне кабул итү җитештерүне туктатуга караганда күпкә яхшырак.
Димәк, идеаль давыл? Медиа еш кына арттырып күрсәтүдә гаепләнә. Бу очракта, без, әгәр дә булса, чынбарлыкны киметеп күрсәтүдә гаепләнәчәкбез дип шикләнәбез.
Уилл Fastener + Fixing журналына 2007 елда кушылды һәм соңгы 14 ел эчендә беркеткечләр сәнәгатенең барлык аспектларын да өйрәнде - тармакның төп шәхесләре белән әңгәмәләр үткәрде һәм дөнья буйлап әйдәп баручы компанияләрдә һәм күргәзмәләрдә булды.
Уилл барлык платформалар өчен контент стратегиясен җитәкли һәм журналның танылган югары редакция стандартларын саклаучы булып тора.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 19 гыйнвары
